De Overprikkelde Leerling

De informatie die nu volgt, kun je ook lezen in ons boek. Daar geven we volop voorbeelden en achtergrondinformatie! 

Overprikkeld

Wanneer er juist heel veel informatie doorgegeven wordt, doordat de meeste prikkels als ‘VIP’ bestempeld worden, dan ervaar je alle prikkels en ben je overprikkeld. Dat is goed wanneer prikkels belangrijk zijn voor onze veiligheid, bijvoorbeeld als je dreigt te vallen, of er komt een auto aan terwijl je over wilt steken. Maar wanneer de prikkel foutief het stempel ‘VIP’ mee heeft gekregen, kun je last hebben van onbelangrijke prikkels. Zoals het voelen van je bril op je oren en neus en het constante gekletter van de regen. Het lichaam heeft behoefte aan minder prikkels, want die zorgen snel voor stress. Je kunt er dus voor zorgen dat je prikkels vermijdt of jezelf kalmeert wanneer je teveel prikkels ervaart. Wanneer je dat niet doet, word je overspoeld door prikkels waardoor je hyperalert raakt.

De overprikkelde leerling

Komt het volgende gedrag je bekend voor? Heb je een leerling waar drie of meer punten van toepassing zijn?

De leerling
  • lijkt overal bang voor te zijn
  • vindt het naar om aangeraakt te worden, schrikt daar van
  • kijkt vaak om, bijvoorbeeld wanneer
    • er een stoel over de vloer schraapt
    • iemand op staat
    • er een zacht gesprek gaande is
  • wil niet knutselen met vingerverf of lijm, hij wil de handen niet vies maken
  • wil niet mee naar bijeenkomsten in de aula
  • is moeilijk mee te krijgen bij sport en spel
  • staat altijd aan de rand van het speelplein
  • is totaal niet flexibel, staat niet open voor aanwijzingen
  • zondert zich graag af
  • vindt geen aansluiting bij klasgenoten
  • moppert veel en huilt snel
  • is erg lang bezig met opdrachten, wordt gestoord door elk geluid en elke beweging

Wat is hier aan de hand?

Als je drie of meer punten herkent, dan heb je waarschijnlijk te maken met een leerling die overprikkeld is.

Heb jij overprikkelde leerlingen in je klas en kun je tips & strategieën gebruiken? Dat kunnen wij voor je regelen!

Wat Kunnen We Voor Je Doen?

Bekeken door de ZiP-bril: 'Sira schrikt overal van!'

Een overprikkelde leerling laat met zijn gedrag zien dat hij behoefte heeft aan minder zintuiglijke prikkels. Sira is bijvoorbeeld gevoelig voor geluiden en voor aanrakingen. Vooral als ze heel licht aangeraakt wordt en wanneer ze het niet verwacht, ervaart ze de aanrakingen als heel vervelend. Haar hersenen interpreteren de onschadelijke prikkels van geluiden en aanrakingen alsof het iets bedreigends is, daardoor voelt Sira zich snel angstig. Ook is Sira zenuwachtig als er iets buiten het dagelijkse programma om gebeurt.

Welke oplossingen zijn er?

Bij Sira hebben de volgende tips & strategieën geholpen:

  • Sira heeft een plek in de klas waar zij, wanneer zij dat wil, precies kan zien wat er gebeurt in de klas.
  • Niemand kan achter haar langs lopen, dus ze hoeft niet bang te zijn dat iemand haar per ongeluk aanraakt.
  • Op de kast ligt een koptelefoon die zij op kan zetten wanneer geluiden haar teveel afleiden.
  • De leerkracht weet dat het niet aan willen raken van bepaalde materialen geen onwil is en hij houdt daar rekening mee bij (knutsel)projecten.
  • Sira doet soms oordopjes in, daardoor kan zij nu wel lekker met haar klasgenootjes spelen op het schoolplein.
  • De leerlingen hebben tennisballen op alle stoelpoten gedaan, Sira hoeft nu niet meer bang te zijn voor het vervelende geluid van stoelen die verschoven worden.
  • Wanneer er iets buiten het normale rooster gaat gebeuren, bereidt de leerkracht Sira goed voor. Zo weet ze beter wat ze kan verwachten.

Het resultaat

Sira kan nu meedoen aan projecten in de klas, zonder bang te zijn iets aan te hoeven raken dat ze niet wil. Ook kan zij zich beter op haar werk concentreren omdat ze een koptelefoon op kan zetten wanneer ze door geluiden gestoord wordt. Zij is minder nerveus wanneer de klas op stap gaat, omdat zij van haar leerkracht heeft gehoord wat er allemaal gaat gebeuren. Samen met haar klasgenoten heeft ze tennisballen op de stoelpoten gedaan en de kinderen hebben nu meer begrip voor haar overprikkeldheid. Ze vragen haar regelmatig of ze haar oordoppen niet vergeet, wanneer ze buiten gaan spelen.

Hoe voelt dat nou?

Hoe is het om overprikkeld te zijn? Denk eens na welke prikkels jij nu aan het negeren bent terwijl je dit leest (hoewel je door het nadenken de prikkels wel weer waarneemt ☺). Stel je eens voor dat je je heel erg bewust bent van:

  • verkeersgeluiden buiten
  • het licht van de computer
  • het gevoel alsof je linkersok dubbel zit
  • het geluid van de koelkast zoemt
  • de geur van de vaas met bloemen
  • de temperatuur (te warm!)
  • jeuk aan je linkerschouder, daar krab je nu aan en
  • je moet eigenlijk naar de wc

Dat zou zijn alsof je in een tropisch warme kamer zit in een dikke kriebeltrui, met de tv keihard aan, terwijl je enorme dorst hebt en iemand probeert je de tekortkomingen van het pensioenstelsel uit te leggen.